|
Door gastauteur Max Wigt
Ik ben daarom verheugd dat hij is ingegaan op mijn
verzoek zijn medewerking te verlenen aan dit artikel dat
voornamelijk zal gaan over het ontwerpen en bouwen van
hengels, voor de karpervisserij in het bijzonder.
Steeds meer van de moderne karpervissers (her)ontdekken
de spanning en de sensatie van het klassieke penvissen,
al dan niet in combinatie met allerlei trucjes ontleent
uit de afstandvisserij. Onze aandacht zal dan ook
uitgaan naar de hengels die speciaal voor het vissen
onder de kant met een dobber of drijvend (korst,
kattenbrokjes etc.) wo(e)rden ontworpen en gebouwd.
De ontvangst in zijn winkel in Amsterdam West is, zoals
verwacht, hartelijk; vanmiddag ga ik aan den lijve
ondervinden waar perfectie eindigt en Cor Spinhoven
begint.
Wie is Cor Spinhoven?
Cor is een man met duidelijke principes. Doorspekt
met die typische Amsterdamse humor zegt hij echter
precies waar het, naar zijn inzicht, op staat. En dat je
hier met een (eigenzinnige) vakman te maken hebt wordt
al snel duidelijk. Hij is een wandelende encyclopedie op
het gebied van hengelbouw met een geweldige kennis van
zaken.
Wie al 27 jaar in het vak zit heeft inmiddels al een
aardige CV opgebouwd. Onderstaand zijn loopbaan in het
kort.
Na een aantal jaren op de grote vaart de wereldbol
onveilig te hebben gemaakt komt Cor in 1975 terecht op
de reparatieafdeling van Albatros Hengelsport. Vanaf
1980 staat hij op eigen benen en bouwt in zijn
beginjaren ook hengels voor toonaangevende
hengelsportwinkeliers als Henk Peeters en Erik Bansberg
(opvolger van de legendarische Cor van Beurden).
Al snel ontwikkelt zich de perfectie die Cor voor ogen
staat. Door zijn drang naar innovatie is hij degene die
als eerste boron blanks gebruikt voor het bouwen van
zijn hengels. Vissen doet hij tegenwoordig nauwelijks
meer. In zijn streven naar (verdere) perfectie is hij
nauw betrokken bij de ontwikkeling van allerlei
materialen. Een bezigheid, die naast een goed gevulde
orderportefeuille, veel tijd vraagt.
Fabriekshengels?
Aangezien de kwaliteit van de door de industrie
geleverde karperhengels de laatste jaren doorlopend
(sterk) verbetert, vraag ik hem of hij die
ontwikkelingen een beetje in de gaten houdt. Niet echt,
antwoordt hij, want het is juist de industrie die op ons
hengelbouwers let. Veel ontwikkelingen worden juist door
mij en mijn collega’s in gang gezet. Als ik op het rvs
ringetje patent had aangevraagd was ik schatje hemeltje
rijk geweest, zegt hij met een lachend gezicht.
Welke ontwikkelingen?
Cor heeft door zijn intensieve en permanente
ontdekkingsreis in de wereld van de hengelbouw reeds een
aantal baanbrekende vindingen achter zijn naam staan.
Van zijn hand zijn bijvoorbeeld de eerder genoemde
blanks van boron, de introductie van de
oversteeksluiting, het gebruik van metalen onderdelen in
de hengelbouw ( o.a. het ringetje) en meer recenter, het
gebruik van Dura-Cork als alternatief voor het veel
duurdere Portugese natuurkurk. Dit is samengeperste kurk
en daardoor harder en duurzamer dan gewone kurk.
Bovendien is het gemakkelijk te bewerken.
De meeste nieuwtjes op het gebied van de hengelbouw voor
wat de blanks betreft vinden toch wel hun oorsprong inde
Verenigde Staten. Door de voortschrijdende
ontwikkelingen in de ruimtevaart wordt er steeds weer
geëxperimenteerd met nieuwe carbonvezels die dan wel
sterkere of juist meer soepele eigenschappen hebben. Ook
is er sprake van de ontwikkeling van een ovaalvormige
blank.
Voorts krijg ik een blank van glas in mijn handen geduwd
die tot mijn verbazing nauwelijks dikker is dan zijn op
dit moment gangbare evenbeeld vervaardigd van carbon.
Alleen het gewicht is aanzienlijk hoger en aan de actie
moet ook nog het één en ander worden bijgeschaafd. Dan
zijn er ook nog een aantal mooie RVS reelhouders met
afgeplatte zijkanten en verschillende modellen titanium
conen. Uiteraard is dit alles naar eigen ontwerp.
Ik sta op en loop naar het rek aan de andere zijde van
de winkel en pak er een hengel uit die opvalt door zijn
exclusieve uitstraling. Dat is nu een stok van
titaniumgrafiet roept hij enthousiast. Weer lichter en
sterker dan de traditionele grafietsoorten.
Exclusiviteit te over dus en het geeft alleen maar aan
dat zijn zoektocht nog steeds niet ten einde is.
 Zijn betrokkenheid bij de ontwikkeling van zijn blanks
blijkt even later als ik een lesje krijg over de
fabricagemethoden. Ten eerste krijg ik te horen dat er
meerdere soorten hengels van dezelfde mal komen. Door de
mat op een bepaalde manier te versnijden ontstaan de
gewenste eigenschappen van een blank.
Een blank heeft twee harde en twee zachte kanten. Dit is
het gevolg van het snijden en het inspannen van de mat
op de mal waardoor de bovenkant (beginpunt) en de
onderkant (eindpunt) van de mat cq. blank niet altijd
180 graden (= recht) tegenover elkaar komen te staan.
Door het bakproces trekt de blank nog enigszins krom
waardoor er tevens een holle en bolle kant ontstaat die
niet altijd overeenkomt met de harde of zachte kant van
de blank. Tenslotte heb je bij de meeste blanks dan nog
rekening te houden met kleine afwijkingen op de
(oversteek)sluiting.
Dit zijn allemaal zaken waarmee tijdens de
daadwerkelijke (af)bouw van de hengel rekening moet
worden gehouden.
Waarom een handgebouwde hengel?
Ja, waarom willen mensen nu juist een handgebouwde
hengel? Het antwoord hierop is exclusiviteit. Het zich
willen onderscheiden van de massa. Het verkrijgen van
een topkwaliteit hengel waarbij je het gevoel hebt dat
er echt een stukje van jezelf inzit doordat je in hoge
mate betrokken bent bij de keuze van de blank, de
materialen en de wijze waarop deze wordt afgebouwd. En
zolang het technisch mogelijk is, zal Cor meegaan in de
wensen van zijn klanten.
Penhengel bouwen?
Voor het echter zover is zal in een goed gesprek moeten
blijken wat de wensen van de klant zijn. Aangezien ik
mezelf in die hoedanigheid heb opgeworpen zal de hengel
volgens mijn specifieke wensen gebouwd worden.
Uitgangspunt is een stok voor vrij algemeen gebruik. Ik
moet ermee kunnen vissen (oppervlakte en pennetje) in
cultuurwater, in polders (lootjes) en in niet te diepe
vaarten en kanalen. Bovendien mag de hengel niet bang
zijn voor een paar waterplanten.
De blank
De blanks die hij voor eigen gebruik heeft geselecteerd
zijn afkomstig van 2 fabrikanten, namelijk Composite
Developments uit Nieuw Zeeland en Talon uit de Verenigde
Staten.
Aan welke eisen moet een speciaal voor de kantvisserij
ontworpen blank nu voldoen?
Een opsomming:
- de actie in het topdeel moet, met het oog op het
zetten van de haak,
snel zijn.
- wanneer de krachten op de hengel tijdens de dril snel
toenemen,
dient deze progressief te buigen; vooral bij de eerste run moet de
hengel in staat zijn de krachtexplosie adequaat op te vangen. Met
name het achterdeel, dient hiervoor over voldoende krachtreserve te
beschikken.
Na ampel beraad heb ik gekozen voor IM 700 C.S.L. 12 H.
Een hele mond vol maar het komt erop neer dat het een
blank is van IM 700 grafiet, 12 voet (3,65 meter) lang
in een heavy uitvoering. Daardoor is ie geschikt voor
lijnen met een trekkracht tussen de 10 en 13 lbs. De
blank is verder voorzien van een oversteeksluiting. Dit
is de kortst mogelijke verbinding tussen twee
hengeldelen, en geeft hierdoor de best mogelijke
buiging.De fabrikant van al dit moois is Composite
Developments.
Alvorens er gebouwd gaat worden wordt de blank uitvoerig
bekeken en aan een test onderworpen. Stukje voor stukje
wordt hij met het handje gebogen en dat gaat er best
heftig aan toe. Op deze manier komen eventuele zwakke
plekken direct aan het licht.
Het handvat
Is aan de korte kant te noemen maar is voor mijn
manier van vissen ideaal, aangezien ik nogal eens de
neiging heb vanaf eigenlijk onmogelijke plaatsen (tussen
het riet en in de struiken) de vis te belagen. Tijdens
de dril hoef ik me dan ook geen zorgen te maken dat ik
met de hengel ergens blijf hangen, of zodanig beperkt
ben in mijn bewegingen dat de kans op verspelen groter
wordt. De lengte van de greep, gemeten vanaf de
achterzijde van de reelhouder tot en met de cone is
“slechts” 38 centimeter, wat in de praktijk neerkomt dat
die net iets langer is dan mijn onderarm. Voldoende dus
om de dril optimaal te kunnen sturen. Langer is ook
beslist niet noodzakelijk omdat er geen grote afstanden
met de hengel worden gegooid. De hefboomwerking die van
een lang(er) handvat uitgaat is dus overbodig.
Verder is het handvat voorzien van een topkwaliteit
reelhouder, gemaakt van carbon. Deze wordt “downlocked”
gemonteerd. Voordeel hiervan is dat het plaatsen van de
molen een stukje gemakkelijker gaat. Daarboven zijn
vervolgens zijn nog twee kurkjes gemonteerd en het
geheel wordt aan de bovenzijde afgedekt door een rvs
ring annex afdekplaatje. Aan de onderkant van de greep
wordt een titanium cone met stootdop geplaatst.
De geleideogen……… hardchroom (HC) of SIC?
Ik had eerst het plan opgevat de hengel te laten bouwen
met HC-ogen omdat deze bij een actieve visserij minder
kwetsbaar zijn dan de SIC uitvoering. Vanwege het feit
dat de HC-ogen aanmerkelijk zwaarder zijn en hierdoor de
snelheid van deze blank nadelig beïnvloeden, heb ik toch
gekozen voor een setje lichtgewicht SIC-ogen.
Nu is het opletten geblazen! Het beste lijkt het om de
ogen op de zachte kant van de blank te monteren, dus de
kant waarop de hengel het snelste buigt. Het is echter
niet zo dat de hengel onder zware omstandigheden zou
breken als de ogen op de harde kant zouden zijn
gemonteerd. Alleen de weerstand is groter en de blank
zal gaan “zoeken” naar de kant die het gemakkelijkst
buigt (torderen). Het kan dus zijn dat de hengel niet
altijd even recht is, wanneer alle ogen op het zachte
deel van de hengel worden geplaatst.
Dit kan in principe worden voorkomen door het topdeel zo
recht mogelijk (bolle kant) te bouwen. Aangezien tijdens
de dril en het werpen de meeste kracht vanuit het
achterdeel komt is het belangrijk dat de componenten (reelhouder
en ogen) dan juist op één van de zachte delen gemonteerd
worden.
Het eindresultaat zal dan een hengel zijn die nauwelijks
afwijkingen vertoont.
Op deze hengel worden in totaal 12 ogen geplaatst. Drie
op het achterdeel en acht plus topoog op het
topgedeelte, dit om de lijngeleiding (en daardoor de
verdeling van de kracht) langs de blank zo optimaal
mogelijk te laten verlopen.
Het is trouwens een vast gegeven dat er bij het bouwen
van een zachte penhengel meer geleideogen nodig zijn dan
een harde afstandhengel.
(Af)lakken
Alle onderdelen zijn inmiddels samengevoegd tot de
door mij gewenste hengel en er rest alleen nog het
lakken van de wikkelingen. Omdat de blanks vanuit de
fabriek al zijn voorzien van een laklaag (gespoten dan
wel gedompeld) is het niet nodig deze opnieuw te
behandelen. Alleen de wikkelingen worden voorzien van
een dun laagje hoogwaardige tweecomponenten lak. Houd er
rekening mee dat deze lak pas na 5 dagen volledig is
uitgehard.
Garantie
Ook na de aankoop van deze hengel zal de service en
garantie van hetzelfde hoge niveau zijn. Hengeldelen die
door vistechnische redenen (zoals tijdens de dril of het
werpen) schade oplopen zullen, zolang als mogelijk,
kosteloos worden vervangen. Een ongeluk zit in een klein
hoekje. Maar al te vaak kunnen hengeldelen vakkundig
worden gerepareerd, en hoeven dus niet zonder meer te
worden vervangen. Het beste resultaat krijg je wanneer
de breuk in zijn oorspronkelijke staat ter reparatie
wordt aangeboden Lukt dit echter niet dan kan een nieuw
hengeldeel worden besteld en opnieuw worden opgebouwd.
Tevreden stap ik met de hengel de deur uit en in de
auto. Op weg naar huis zit ik wat te mijmeren en er
sluipen torenhoge verwachtingen binnen voor de weken die
komen gaan. Straks als ik thuiskom nog snel even wat
handjes particles voeren op een paar leuke stekken bij
mij in de buurt.
De uitrusting is nu immers optimaal en ik ben er
helemaal klaar voor. Nu de karpers nog!!
|
